İmâm Cafer Sâdık (a.s) bir rivâyete göre Haccın sır ve inceliklerini şöyle beyân etmektedir;


1. Hacca gitmeye niyet ettiğin zaman, hareketten önce kalbini Allâh için her türlü dünyevî iş, perde ve engelden temizle.


2. Bütün işlerini yaratana havâle et.


3. Bütün işlerinde hareket ve sükûnet ile Allâh’a tevekkül et.


4. İlâhî kazâ ve kadere boyun eğ.


5. Dünyâyı ve rahatlığı bırak.


6. İnsanların senin boynunda olan haklarını edâ et.


7. Yol arkadaşlarının yanlarında getirdikleri azığa, kendi malına, gençliğe ve gücüne güvenme. Bunların, senin düşmanın ve azâbın olmasından kork. Çünkü bir kimse Allâh’ın rızâsını iddia edip de Allâh’tan başka bir şeye güvenirse, o şey onun düşmanı ve azâbı oluverir. İlâhî yardım olmaksızın Allâh’tan başka hiç bir şeyin güç ve kudretinin olmadığını bil.


8. Bir daha geri dönmeyecekmiş gibi kendini o yolculuğa hazırla.
9. Yol arkadaşlarınla iyi geçin.


10. İlâhî farzlara ve Hz. Resûlullâh’ın (a.s) sünnetlerine riâyet et.


11. Sana farz olan her şeye riayet et; yani edepli olmak,
tahammül etmek, sabırlı olmak, şükretmek, kardeşlerine muhabbet ve sevgi göstermek, cömertlik ve mal ihsânında bulunmak gibi.


12. Daha sonra tevbe suyu ile gusül et ve kendini bütün günahlardan temizle, arındır.


13. Sıdk, safâ, huzu ve huşû elbiselerini giy.



14. Allâh’ı hatırlamaktan, Allâh’a ibâdet etmekten seni uzaklaştıran her şeyi kendine haram kıl.


15. Temiz, hâlis ve tezkiye olmuş bir cevapla ilâhî çağrıya “Lebbeyk” de. Kuvvetli ilâhî ipe sımsıkı sarıl.


16. Beytullâh’ın etrâfını tavaf eden Müslüman’lara bedeninle katıldığın gibi, Arş’ın etrafını tavaf eden meleklere de kalbinle katıl.


17. Nefsânîlikten, hevâ ve heveslere kapılmaktan sakın ve kendini onlardan uzak tut.


18. Mina’ya doğru hareket etmekle gafletten ve haktan ayrılmaktan sakınmış ol.


19. Allâh katında Allâh’ın birliğine dâir ahdini yenile.


20. Kalbinle Allâh’a yaklaş.


21. Müzdelife’de takva kazanmaya bak.


22. Arafat dağının tepesine gittiğinde rûhunla Allâh’ın huzûruna yüksel.



23. Kurban kestiğin zaman, hevâ, heves ve tamah boğazını kes.


24. Cemreleri taşladığında, şehvetleri, alçaklığı, kötü ve çirkin işleri kendinden uzaklaştır.


25. Başını tıraş etmekle bâtınî ve zâhirî ayıpları, kötü sıfatları terket.


26. Harem’e girmekle, Allâh’ın emânına ve ilâhî gölgeye girdiğini düşün.


27. Beytullâhü’l Harâm’ı, Beyt’in sahibine saygı ve O’nun ma’rifet ve celâli hakkı için ziyâret et.


28. Hacerü’l Esved’e el sürdüğünde Allâh’ın azameti karşısında huşû içinde ol.


29. Vedâ tavafı ile Allâh’tan gayrı her şeye vedâ et.


30. Safâ ve Merve’de kendi benlik ve vasıflarından geçerek kendini Allâh’ın karşısında geçenlerden eyle.


31. Hac amelleri; başlangıcından sonuna kadar akıllılar ve düşünebilenler için, ölüme, mezara, mezardan kalkmaya ve kıyâmete-haşr’e işârettir.

Kaynak:

Mesabihü’ş Şeria: Bab: 21. B. Azar Şirazi: İslâm’ın büyük ibâdî-siyâsî kongresi: sh: 54-57